Last Updated:
KGF-Francis Halzen: ಈ ವರ್ಷದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಾಲ್ಜೆನ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಈ ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ (Karnataka) ಅದರಲ್ಲೂ ಕೋಲಾರದ (Kolar) ಕೆಜಿಎಫ್ (KGF) ನಂಟಿದೆ ಅಂದರೆ ನೀವು ನಂಬುತ್ತೀರಾ? ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ…
ಈ ವರ್ಷದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ (Nobel Prize) ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಾಲ್ಜೆನ್ (Francis Halzen) ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯವಾದ ಐಸ್‌ಕ್ಯೂಬ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ಭೌತಿಕ ಮೂಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ವರ್ಷದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಾಲ್ಜೆನ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಈ ಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ (Karnataka) ಅದರಲ್ಲೂ ಕೋಲಾರದ (Kolar) ಕೆಜಿಎಫ್ (KGF) ನಂಟಿದೆ ಅಂದರೆ ನೀವು ನಂಬುತ್ತೀರಾ? ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ…
ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಐಸ್‌ಕ್ಯೂಬ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಶುದ್ಧ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ನೇತೃತ್ವ IceCubeಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಯಿತು. IceCube ತೀವ್ರ ಖಗೋಳ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಬರುವ ಅತ್ಯಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಮಾಡಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಸಿಗದ ದೂರದ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇದರಿಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಮಂಜಿನ ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಶೋಧಕ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಘನ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಮಂಜು ಮತ್ತು 5,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದಕಗಳಿವೆ. ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹಿಸಿದಾಗ ಬರುವ ಮಸುಕಾದ ಬೆಳಕನ್ನು ಇವು ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕಿನ ಮಾದರಿಯಿಂದ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ, ವಿದ್ಯುತ್ ತಟಸ್ಥ ಕಣ. ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಸಂವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೂರ ಮತ್ತು ದಪ್ಪ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕವೂ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೂರದ ಶಕ್ತಿಯುತ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಉಪಯುಕ್ತ. ಅತ್ಯಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ತನ್ನ ಮೂಲದ ಮಾಹಿತಿ ತರುತ್ತದೆ. 2026ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನವೀಕರಣವಾಯಿತು. ಐದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಂತಿಗಳ ಮೂಲಕ 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದಕಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಪನ ಉಪಕರಣಗಳು ಸೇರಿದವು. ಇದರಿಂದ ಅಳತೆಯ ನಿಖರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಆಂದೋಲನ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಿರಣ, ಸೂಪರ್‌ನೋವಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಖಗೋಳ ಘಟನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷೆ.
ಅಂದಹಾಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಾಲ್ಜೆನ್ ಅವರಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಜಿಎಫ್‌ಗೂ ನಂಟಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಕೆಜಿಎಫ್ ಅಥವಾ Kolar Gold Fields ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಆಳದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟಾಟಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ (TIFR), ಜಪಾನಿನ ಒಸಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಡರ್ಹಾಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸೇರಿ ಬಾಂಬೆ–ಒಸಾಕಾ–ಡರ್ಹಾಮ್ ಸಹಯೋಗ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಲಾಯ್ತು.
ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಿರಣಗಳ ಗದ್ದಲ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ಗಣಿಯ ಸುಮಾರು 2.3 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಆಳ ಆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. 1964–65ರಲ್ಲಿ ಹೀತ್‌ಕೋಟ್ ಶಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಚಾಂಪಿಯನ್ ರೀಫ್ s ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು.1965ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭೂಗತ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಈ ಘನತೆ ಸೇರಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಫಲಿತಾಂಶ 1965ರ ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.ನಂತರ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಕ್ಷಯ ಹುಡುಕುವ ದೊಡ್ಡ ಶೋಧಕಗಳನ್ನೂ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವಿವರಿಸಲಾಗದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು “Kolar events” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣಿ 1992ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ನಿಂತವು.
