Last Updated:
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಿರುವು ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಈ ವರ್ಷ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ವಿಶೇಷ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ (Session) ಬಿಜೆಪಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್ಡಿಎ (NDA) ಸರ್ಕಾರ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ (Women Reservation) ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಜುಲೈ 20ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಏನೇ ಆದರೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಿರುವು ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ನಾರಿ ಶಕ್ತಿ ವಂದನ ಕಾಯ್ದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಮಸೂದೆಯು ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 33% ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವುದು. ಜೊತೆಗೆ ಡಿಲಿಮಿಟೇಶನ್ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ) ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಯೋಜನೆಯೂ ಇದೆ. ಸರ್ಕಾರ 2029ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ 543 ಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 50% ಹೆಚ್ಚಿಸಿ 816 ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ. ಈ ಹೊಸ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ (ಸುಮಾರು 273 ಸ್ಥಾನಗಳು) ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡುವುದು. “ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಂದು ಚುನಾವಣೆ” ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ತರಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಂಸತ್ತಿನ ಎರಡು ಸದನಗಳಲ್ಲೂ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತ (2/3 ಮೇಜಾರಿಟಿ) ಅಗತ್ಯ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ವೇಳೆ 528 ಸಂಸದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. 352 ಮತಗಳು ಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮಸೂದೆ ಪರ 298 ಮತಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಂದವು. 54 ಮತಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಮಸೂದೆ ಸೋತಿತು.
ಕಳೆದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಾಂತರ, ಪಕ್ಷ ವಿಭಜನೆಗಳು ಎನ್ಡಿಎಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ:
- ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ: ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ 20 ಬಂಡಾಯ ಸಂಸದರು ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಎನ್ಡಿಎಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
- ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ: ಉದ್ಧವ್ ಠಾಕ್ರೆ ಬಣದ 6 ಸಂಸದರು ಏಕನಾಥ್ ಶಿಂಧೆ ಬಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಎನ್ಸಿಪಿ (ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಬಣ) ಕೂಡ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದೆ.
- ತಮಿಳುನಾಡು: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್-ಡಿಎಂಕೆ ಮೈತ್ರಿ ಕುಸಿದಿದೆ. ಡಿಎಂಕೆಯ 22 ಸಂಸದರು ಆಯ್ದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಎನ್ಡಿಎ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸುಮಾರು 293 ಸಂಸದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊಸ ಬೆಂಬಲ ಸೇರಿದರೆ ಇದು 319ರಿಂದ 349ರವರೆಗೆ ಏರಬಹುದು. ಆದರೂ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಬಹುಮತಕ್ಕೆ (352) ಇನ್ನೂ ಕೊರತೆ ಇದೆ.
ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವ ಅಮಿತ್ ಶಾ ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತು ಅಂಗೀಕರಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ನ ಜೆಎಂಎಂ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಬಿಜು ಜನತಾದಳದಂತಹ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಅಥವಾ ಸಭಾತ್ಯಾಗ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ಮಳೆಗಾಲದ ಅಧಿವೇಶನ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವಾಗಬಹುದು. ಮಹಿಳಾ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.
