ಮಾವುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಣ್ಣಲ್ಲ, ಅವು ಒಂದು ಭಾವನೆ, ಋತು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆ. ‘ಗೋಲ್ಡ್ ಆಲ್ಫೋನ್ಸೊ’ ಎಂಬ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ‘ಇಮಾಮ್ ಪಸಂದ್’ ಎಂಬ ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಮಾಧುರ್ಯ ಇರುವ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳವರೆಗೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧವು ಅದರ ಪ್ರದೇಶ, ಅದರ ಬೆಳೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಮಳದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.

ಭಾರತದ ಮಾವಿನ ನಕ್ಷೆಯು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳ ಅದ್ಭುತ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾರುರಹಿತ, ಕೇಸರಿ ವರ್ಣದ ‘ಕೇಸರ್’ ನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ‘ಹಿಮಸಾಗರ’ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣಿನವರೆಗ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧವು ಅದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.

• ‘ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ’ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ): ನಯವಾದ, ನಾರುರಹಿತ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣು, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೇಸಿಗೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
• ‘ಇಮಾಮ್ ಪಸಂದ್’ (ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ): ಜೇನುತುಪ್ಪದಂತಹ ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಮಾವು ರಾಜಮನೆತನದ ನೆಚ್ಚಿನ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ.

• ‘ಗೋಲ್ಡ್ ಆಲ್ಫೋನ್ಸೊ’ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಕರ್ನಾಟಕ): ‘ಮಾವಿನ ರಾಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದರ ಶ್ರೀಮಂತ, ಬೆಣ್ಣೆಯಂತಹ ತಿರುಳು ರುಚಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸಾಟಿ. ತಿಂದರೆ ಕಳೆದುಹೋಗುವಷ್ಟು ರುಚಿಯನ್ನು ಈ ಹಣ್ಣು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
• ‘ದಶೇರಿ’ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ): ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಸಿಹಿ, ನಾರು-ಮುಕ್ತ ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಮಾವು ಇದಾಗಿದೆ.
• ‘ಕೇಸರ್’ (ಗುಜರಾತ್): ಕೇಸರಿಯಿಂದ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ರೋಮಾಂಚಕ ಮಾವು, ಅದರ ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ.

• ‘ಲ್ಯಾಂಗ್ರಾ’ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ): ಅದರ ಸಿಟ್ರಸ್ ರುಚಿಗಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುವ ಕಟು-ಸಿಹಿ ವಿಧದ ಹಣ್ಣಾಗಿದೆ.
• ‘ಹಿಮಸಾಗರ’ (ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಒಡಿಶಾ): ಅತ್ಯಂತ ಸಿಹಿಯಾದ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಲಭ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅದ್ಭುತ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ರುಚಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಆಳವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸವಿಯಲು ಕಳೆಯುವ ಬೇಸಿಗೆಯ ರಜೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ.

ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ, ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿತ್ತಳೆ ‘ಕೇಸರ್’ ಅನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ದಕ್ಷಿಣವು ನಯವಾದ, ನಾರುರಹಿತ ‘ಬಂಗನಪಲ್ಲಿ’ ಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಕಟುವಾದ ‘ಲ್ಯಾಂಗ್ರಾ’ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ‘ದಸರಾ’ ವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಅದರ ರಸಭರಿತವಾದ ‘ಹಿಮಸಾಗರ’ ಮತ್ತು ‘ಮಾಲ್ಡಾ’ ಮಾವಿನ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.