Last Updated:
ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಡುವಿನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಆಕ್ರಮಣ. ಈಗ, ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಇದನ್ನು 48 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ (Strait Of Hormuz) ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ (Arabian Sea) ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಈ 34 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಕಿರಿದಾದ ಮಾರ್ಗವು ಜಾಗತಿಕ ತೈಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹೃದಯಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯು ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇನ್ನು 48 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತು ಬದಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಸಂಧಿಯು ಯುದ್ಧ, ದಾಳಿ, ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆಗಳಂತಹ ಹಲವು ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಈಗ ಇರಾನ್ ಮತ್ತು ಓಮನ್ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾತುಕತೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತ ತಲುಪಿವೆ. ಒಪ್ಪಂದವಾದರೆ, ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರ ನಂತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಇರಾನ್ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತ್ತು. ಹಿಂದೆ ಹಡಗುಗಳು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ಎಲ್ಲಾ ಹಡಗುಗಳು ತನ್ನ ಉತ್ತರದ ನೀರಿನ ಮೂಲಕವೇ ಹಾದುಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಹಡಗುಗಳು ಭಯದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಜೂನ್ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಘೋಷಣೆಯಾದರೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರೂ ಇರಾನ್ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ತೈಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು.
ಈ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಓಮನ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇಶವಾಗಿ ಓಮನ್ ಇರಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕತಾರ್ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಓಮನ್ ಮುಂದೆ ಬಂದಿತು. ಇರಾನ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ “ಕೇವಲ 48 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮುಜ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇರಾನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದೆ.
ಮಾತುಕತೆಗಳು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ:
- ಹೊಸ ಮಧ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್: ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬದಲು ಜಲಸಂಧಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಹಡಗುಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ನ ಹಕ್ಕುಗಳು ರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತವೆ.
- ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ನಿಧಿ: ಟೋಲ್ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಬದಲು, ಗಲ್ಫ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಯೋಜನೆ. ಈ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಚರಣೆ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇದು ಮಲಕ್ಕಾ ಜಲಸಂಧಿಯ ಮಾದರಿಯಂತಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಕಡ್ಡಾಯ ಸುಂಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಧಾನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಕ್ತಾರ ಎಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಬಘೈ ಅವರು ಓಮನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಕ್ರಮದ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿಳಂಬ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಇರಾನ್ ಹೇಳುತ್ತಿದೆ. ಟ್ರಂಪ್ ತ್ವರಿತ ಪರಿಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇರಾನ್ ಒತ್ತಡದ ನಡುವೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಿಲ್ಲ.
ಹಾರ್ಮುಜ್ ಜಲಸಂಧಿಯು ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್-ಓಮನ್ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಗಣೆ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಹೊಸ ಮಧ್ಯ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಸೇವಾ ನಿಧಿ – ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಹೊಸ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಒಪ್ಪಂದ ಇನ್ನೂ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಶಾಂತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕೆಳಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಮತೋಲನದ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮಾತುಕತೆಗಳು ಶಾಂತಿಗೆ ಸೇತುವೆಯಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
