Last Updated:
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರ್ಚನಾ ತಿಮ್ಮರಾಜು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಥೆ. Deaf ಮಹಿಳಾ ಬೈಕರ್‌ ಆಗಿ 8,400 ಕಿ.ಮೀ. ಲಡಾಖ್‌ ರೈಡ್‌, 7,000 ಕಿ.ಮೀ. ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು Silent Expedition ಪಯಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಬೈಕ್‌ ಏರಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಇಳಿದಾಗ ಹಾರ್ನ್‌ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಂಜಿನ್‌ ಸದ್ದು ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬರುವ ವಾಹನದ ಶಬ್ದವೂ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಲಡಾಖ್‌ವರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ಬೈಕ್‌ ಓಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತಿರುವು, ಉದ್ದದ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಅಪರಿಚಿತ ರಸ್ತೆ—ಯಾವುದೂ ಅವರ ಪಯಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಚನಾ ತಿಮ್ಮರಾಜು ಅವರ ಬದುಕಿನ ಕಥೆ ಹೀಗೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲಾವಿದೆ, ಶಿಲ್ಪಿ, ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಪ್ರವಾಸಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘದೂರದ ಬೈಕರ್‌ ಆಗಿರುವ ಅರ್ಚನಾ, ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—“Through My Eyes… Not My Ears.”
ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಕೇಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅರ್ಚನಾ ಅವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಕಲೆಯೇ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಧ್ಯಮವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕಲೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಆಸಕ್ತಿ ಮುಂದೆ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿ Visual Artsನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದರು. ಕಲ್ಲು, ಮರ, ಲೋಹ, ಮಿಶ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ… ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗದ ಭಾವನೆಗೆ ಒಂದು ಆಕಾರ ಕೊಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಅರ್ಚನಾ ನಂತರ ಶಿಕ್ಷಕಿಯೂ ಆದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ Mallya Aditi International Schoolನ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು Art ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜೊತೆ ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಯ Visual Arts ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಅರ್ಚನಾ ಅವರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ತಿರುವು ತಂದಿದ್ದು ಒಂದು ಬೈಕ್‌. 2004ರಲ್ಲಿ Yamaha RX 100 ಮೂಲಕ ರೈಡಿಂಗ್‌ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರ ಕುರಿತು ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಬೈಕ್‌ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಕ್ರಮೇಣ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣಗಳತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ರೈಡ್‌ಗಳು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಂತೆ, ಹೆದ್ದಾರಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಗುರಿಯಾಯಿತು.
ನಂತರ ಬಂದದ್ದು ಅವರ ಪಯಣದ ದೊಡ್ಡ ಅಧ್ಯಾಯ. 2018ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು–ಲಡಾಖ್‌–ಬೆಂಗಳೂರು ಸುಮಾರು 8,300ರಿಂದ 8,400 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ರೈಡ್‌ ಕೈಗೊಂಡರು. ಸುಮಾರು 30 ದಿನಗಳ ಈ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚನಾ ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಸುಂದರಂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಮಾಲಯದತ್ತ ತೆರಳಿದರು. ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದೇಶ ಕೇವಲ ಬೆಟ್ಟ ಏರಿ ಬರುವ ಸಾಹಸವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. Deaf ಮತ್ತು hearing-impaired ಜನರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸುವುದು, ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಬೈಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ non-verbal communication ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ರೈಡ್‌ಗೆ ಇತ್ತು.
ಆ ರೈಡ್‌ ಮುಗಿದರೂ ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. 2021ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು–ಉತ್ತರಾಖಂಡ–ಬೆಂಗಳೂರು ಸುಮಾರು 7,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ಪ್ರಯಾಣ ಕೈಗೊಂಡರು. 25 ದಿನಗಳ ಈ expeditionಗೆ Royal Enfield Meteor 350 ಬಳಕೆಯಾಗಿತ್ತು. Deaf ಜನರಿಗೆ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದೂ ಈ ಪ್ರಯಾಣದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಆಗಾಗಲೇ ಅವರು 40,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕಲ್‌ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲೇ ಅರ್ಚನಾ ಅವರ ಕಥೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಹಸದಿಂದ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. Silent Expedition ಮೂಲಕ Deaf ಮತ್ತು disability ಸಮುದಾಯದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ, ಮೋಟಾರ್‌ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಅನುಭವಗಳ ಅವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೂಲ ಸಂದೇಶ ಸರಳ—Travel. Explore. Thrive. ಅಂದರೆ, ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಬದಲು ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು.
ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಚನಾ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಆಯುಧ ವೇಗವಲ್ಲ; ಗಮನ. ಶಬ್ದದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ದೃಶ್ಯ ಸೂಚನೆಗಳು, ಸುತ್ತಲಿನ ಚಲನವಲನ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅನುಭವವೇ ಅವರ ರೈಡಿಂಗ್‌ ಶೈಲಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಬೈಕ್‌ ಮೇಲೆ “rider is deaf” ಎಂದು ಇತರರಿಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ಸಂದೇಶವನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಬೈಕ್‌ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌ ಹಿಡಿದಿರುವ ಕೈಯ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತೊಂದು ಬಲ ಇದೆ—ಶಿಲ್ಪಿಯ ಕೈ. ಲೋಹವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಬಾಗಿಸಿ, ವೆಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಮಾಡಿ ಒಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅವರ ಕಲಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಭಾಗ. ದೊಡ್ಡ ಶಿಲ್ಪ, ಲೋಹದ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲೇಷನ್‌, ಬುದ್ಧನ ಪ್ರತಿಮೆ… ವಸ್ತುವಿನ ಜೊತೆ ಹೋರಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ರೂಪ ನೀಡುವುದು ಅವರ ಕೆಲಸ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ದೂರದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಕ್‌ ಓಡಿಸುವಾಗಲೂ ಬೇಕಾಗುವುದು ಅದೇ—ಸಹನೆ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ.
ಅರ್ಚನಾ ಅವರ ಪಯಣ ಕೇವಲ ಅವರದ್ದಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ArtAbled ಸೇರಿದಂತೆ disability ಹೊಂದಿರುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲೂ ಅವರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು “ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವವರು” ಎಂದು ನೋಡುವ ಬದಲು, “ಕಲಾವಿದ” ಎಂದು ನೋಡುವ ಸಮಾಜದ ಅಗತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಬೆಂಬಲವೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಲೆಯತ್ತ ಇರುವ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಟುಂಬ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು ಎಂದು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಎದುರಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವಹನದ ಸವಾಲುಗಳ ನಡುವೆಯೂ speech therapy ಹಾಗೂ lip-reading ಮೂಲಕ ಸಂವಹನ ಕೌಶಲ್ಯ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು ಎಂಬ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಇವೆ. ನಂತರ Deaf ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ sign language ಕೂಡ ಕಲಿತರು.
ಅರ್ಚನಾ ಅವರನ್ನು ಹಲವು ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಭಾರತದ ಮೊದಲ Deaf ಮಹಿಳಾ ಬೈಕರ್‌ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದದ್ದು, ಇದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪರಿಚಯ/ಅವರದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗುರುತಿನ ಭಾಗ; ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧಿಕೃತ “ಮೊದಲ” ಪಟ್ಟಿಯ ದೃಢೀಕರಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕವೂ ಹೊಸ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ 31 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುತ್ತಾಟದಂತಹ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರಂಪರೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಲೆ-ಕಸುಬು, ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಜನಜೀವನವನ್ನು ಬೈಕ್‌ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೈಕ್‌ ಕೇವಲ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಾಧನವಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುವ ವೇದಿಕೆ. ಅರ್ಚನಾ ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಇತರರಿಗೂ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ.
ಅರ್ಚನಾ ತಿಮ್ಮರಾಜು ಅವರ ಬದುಕನ್ನು “ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಬೈಕ್‌ ಓಡಿಸುತ್ತಾರೆ” ಎನ್ನುವ ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಅವರ ಕಥೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಒಂದು ಕಡೆ ಶಿಲ್ಪದ ಸುತ್ತಿಗೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಬೈಕ್‌ನ ಹ್ಯಾಂಡಲ್‌. ಒಂದು ಕಡೆ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಲ್ಪನೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಹಿಮಾಲಯದ ರಸ್ತೆ. ಎಲ್ಲದರ ನಡುವೆಯೂ ಒಂದೇ ಹಾದಿ—ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಾನೇ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅವರ ಬೈಕ್‌ ಸಾಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರ ಪಯಣ ಹೇಳುವ ಕಥೆ ದೂರದವರೆಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ.
“Through My Eyes… Not My Ears.”
ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಟ್ಯಾಗ್‌ಲೈನ್‌ ಅಲ್ಲ.
ಕೇಳಲಾಗದ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದುಕಬಹುದು ಎಂಬ ಅರ್ಚನಾ ಅವರ ಬದುಕಿನ ಉತ್ತರ.
