Last Updated:
ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ತನಿಖೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಬಿಐನ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಡ್ ಬ್ರಾಂಚ್ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ (PNB) ಬಹುಕೋಟಿ ಹಗರಣದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವಜ್ರದ ಉದ್ಯಮಿ ನೀರವ್ ಮೋದಿ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯನ್ನು ಕೊನೆಗೂ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳ (CBI), ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯದ ಬಲವಾದ ಸಮನ್ವಯದೊಂದಿಗೆ ಆತನನ್ನು ಯುಎಇಯಿಂದ (UAE) ಭಾರತಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿಸಿದೆ.
ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ತನಿಖೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಬಿಐನ ಮುಂಬೈ ಮೂಲದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಡ್ ಬ್ರಾಂಚ್ನಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶಿ ಶೆಲ್ ಕಂಪನಿಗಳ (ನಕಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು) ಮೂಲಕ ನಕಲಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ, ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪ ಈತನ ಮೇಲಿದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಿಬಿಐ ವಿಶೇಷ ತಂಡ ಆತನನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಬಳಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿ ನೇರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಬಿಐ ತನಿಖೆಯಿಂದ ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ನೀರವ್ ಮೋದಿಯ ಇಡೀ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ನ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕೆಲಸಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಈತನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಈತ ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಮೆಸೇಜ್ಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹೋಗುವ ರಹಸ್ಯ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಆ್ಯಪ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದೇ ಪ್ಲಾಟ್ಫಾರ್ಮ್ಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಹಚರರಿಗೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ವಜ್ರ, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಮುತ್ತುಗಳ ಆಭರಣಗಳ ನಕಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಈತ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಿಗೆ ವಂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಸಲಿ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ವಂಚನೆಯ ಜಾಲವು ಕೇವಲ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳು ಬಿಲ್ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಗರಣದ ಆಳವಾದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಆರೋಪಿಯು ವಿದೇಶಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕ ರಣತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಸಿಬಿಐ ನೀಡಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ವಿದೇಶಿ ಶೆಲ್ (ನಕಲಿ) ಕಂಪನಿಗಳ ಡಮಿ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ಗಳನ್ನು (ಹೆಸರಿಗಷ್ಟೇ ಇದ್ದ ನಿರ್ದೇಶಕರು) ಬಹುತೇಕ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳಂತೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಈ ನಕಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಧಮಕಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರ ಮೊಬೈಲ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳಂತಹ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.
ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರನ್ನು ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರಿಂದ ಖಾಲಿ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಹಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ನೈಜ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಯುಎಇಯಲ್ಲಿ (UAE) ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಡಮಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಆರೋಪಿಯು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ನಗದನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಣವನ್ನು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿ (Siphon off) ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಇಡೀ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಈಗಾಗಲೇ ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು (Charge sheet) ಸಲ್ಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ನನ್ನ ಹಿಡಿಯಲು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ರಣತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದವು. ಸಿಬಿಐ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಜುಲೈ 2026 ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಪೋಲ್ (Interpol) ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರೆಡ್ ಕಾರ್ನರ್ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ನೋಟಿಸ್ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಯುಎಇ (UAE) ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆತನ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಕೇವಲ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ಆತನನ್ನು ಯುಎಇನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಇದರ ನಂತರ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಆತನನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಗಡಿಪಾರು (Deport) ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಬಿಐ ಈ ಇಡೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ.
ಸಂದೀಪ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯನ್ನು ಕರೆತರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಮಾನವು 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2026 ರ ರಾತ್ರಿ 11 ಗಂಟೆ 55 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಸಿಬಿಐ ತಂಡ ಆತ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಅಗತ್ಯ ಔಪಚಾರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಮರುದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಆತನನ್ನು ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ (Special Court) ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಕರಣದ ಗಂಭೀರತೆ ಮತ್ತು ಸಿಬಿಐ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಬಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆತನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀರವ್ ಮೋದಿಯ ವಿದೇಶಿ ಹಣದ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.














